{"id":83071,"date":"2023-01-14T19:55:07","date_gmt":"2023-01-14T19:55:07","guid":{"rendered":"https:\/\/hanstimmerman.me\/?p=83071"},"modified":"2023-01-15T07:04:38","modified_gmt":"2023-01-15T07:04:38","slug":"data-gedreven-organisatie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/data-gedreven-organisatie\/","title":{"rendered":"Data gedreven = data georganiseerd"},"content":{"rendered":"
Afgelopen jaren werd de \u2018data gedreven organisatie<\/i>\u2019 populair. Iedereen moest \u2018data gedreven\u2019 of \u2018informatie gestuurd\u2019 gaan werken. We werden overspoeld met trainingen, workshops en adviezen. De meest mooie uitleg heb ik voorbij zien komen. Zoals \u2018u neemt dan uw managementbeslissingen voortaan op basis van feiten<\/i>\u2019. Alsof u dat vroeger niet deed. Of \u2018iedere medewerker erkent nu de potenti\u00eble waarde van data<\/i>\u2019, alsof medewerkers dat eerder niet erkenden. Of deze: \u2018bij data gedreven werken, is data leidend, als data aangeeft dat je rechtsaf moet, ga je ook rechtsaf.<\/i>\u2019 Ik vraag me dan altijd af: wat als rechts een betonnen muur staat en links mooie kansen liggen? Waarom zouden<\/span>\u00a0mensen in een ‘niet data gedreven organisatie’ de waarde van data niet herkenen?\u00a0Zeker als de beschikbare data goed georganiseerd is.\u00a0<\/span><\/span><\/h5>\n

Vier faalfactoren<\/b><\/span><\/p>\n

Veel \u2018datagedreven projecten\u2019 blijken intussen stilletjes te zijn gesneuveld. Een artikel<\/a> van Forbes van november 2022 geeft vier redenen waarom zelfs de beste organisaties vaak niet slagen informatie-gestuurd te worden. Allereerst de afwezigheid\u00a0 <\/span>van een specifiek, relevant op te lossen probleem. Welk probleem wil de organisatie in feite oplossen? Een tweede faalfactor is het gebrek aan gebruiksvriendelijke techniek. Niet alleen middelen voor het k\u00fannen verzamelen en analyseren van data, maar ook de juiste en gebruiksvriendelijke interfaces om met data te kunnen werken.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Een derde factor is dat data-analyse een serieuze wetenschap is die in de hele organisatie moet zijn ingebed. Er moet een cultuur zijn om als organisatie te begrijpen hoe het bedrijf wordt gestuurd op basis van bijvoorbeeld de terugkoppeling van gebruiks- en marktdata van eindklanten. Hiervoor moeten afdelingsgrenzen worden doorbroken en gegevenssilo\u2019s worden afgebroken. Een belangrijke faalfactor voor vooral ambtelijk georganiseerde organisaties. Tenslotte het gebrek aan moeite van het management om de medewerkers te socialiseren met de datagedreven doelstellingen. Begrijpen medewerkers de aangedragen gereedschappen, de portals en technieken? Kunnen ze er inhoudelijk mee omgaan? Vaak wordt in de mooiste middelen ge\u00efnvesteerd maar zijn er uiteindelijk slechts enkele enthousiastelingen die er goed mee uit de voeten kunnen.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Organisatie van de data zelf<\/b><\/span><\/p>\n

Last but not least is vaak n\u00edet de organisatie van mensen of proces de dominante faalfactor. Maar de organisatie van de data zelf. Als je v\u00f3\u00f3raf niet goed weet of begrijpt welke data in welke vorm nodig is om inhoudelijke beslissingen te nemen, heeft data gedreven werken echt geen zin. Het blijft een marketingkreet die zakelijk gezien weinig zoden aan de dijk zet. Ook toegankelijkheid tot data blijkt een groot struikelblok. Als die toegang niet volledig open \u00e9n begrijpelijk is, worden medewerkers of afdelingen alsnog gedwongen eigen data te verzamelen. Deze zelf om zich heen te organiseren om hun werk te kunnen blijven doen. Met als resultaat een groeiende verzameling van lokale silo\u2019s met niet actuele en niet uitwisselbare data. En elk succes tot datadeling, informatie-uitwisseling en dus samenwerking in de keten bij voorbaat onmogelijk is *)\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Datagedreven werken vraagt centralisatie van de data-organisatie.<\/strong><\/span><\/p>\n

E\u00e9n verantwoordelijke (organisatie) die alle gebruik van alle data in de organisatie kan overzien en de bevoegdheid \u00e9n het budget heeft die data voor iedereen ordentelijk te kunnen organiseren en beschikbaar te stellen. Informatie gedreven werken werkt niet in een poldermodel of in afzonderlijke, hi\u00ebrarchisch georganiseerde organisaties. Daarnaast mag niemand buiten de organisatie om, eigen data verzamelen en gebruiken. Als data nodig is, wordt de behoefte op \u00e9\u00e9n plaats benoemt en ingevuld. Dat was het succes van het oude mainframe: er was (noodzakelijkerwijs) \u00e9\u00e9n centrale database met \u00e9\u00e9n databibliotheek en -catalogus. Terwijl van elke data – als asset – zowel entiteiten als attributen inhoudelijk beschreven werden en – nog belangrijker – onderhouden bleven.\u00a0Decentrale client\/server applicaties en later de multicloud heeft veel van deze oude vorm van data-organisatie verloren laten gaan. Ik pleit al jaren voor een revival van die oude, succesvolle centrale data-organisatie.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Data organiseren is een vak<\/b><\/span><\/p>\n

Naast centralisatie van de dataverantwoordelijkheid is het \u2018kunnen werken met data<\/i>\u2019 een vak. Hoewel wij allemaal in deze eeuw van digitalisering begrijpen wat data is, waar we data kunnen vinden en hoe we data kunnen gebruiken, betekent dat niet dat we dan ook ‘data gedreven<\/em>‘ kunnen werken. Net zoals we allemaal de Nederlandse taal machtig zijn, wil dat nog niet zeggen dat je daarmee ook een neerlandicus bent. Om als organisatie goed en gekwalificeerd met data te kunnen werken, moet centraal de kwaliteit, beveiliging, privacy en governance geregeld zijn. Naast afspraken over over dataplatformen en gebruiksstandaarden.<\/span><\/p>\n

We kunnen dit samenvatten onder de naam data-architectuur. Elke data-architectuur is onlosmakelijk verbonden met en onderdeel van de business of enterprise architectuur<\/a>. De fundamentele ordening van processen, organisatie en de factoren die de ontwikkeling hiervan bepalen. Inclusief beschrijving van deze fundamentele ordening met principes en modellen. Een enterprise architectuur is in de huidige digitale wereld onlosmakelijk verbonden met een informatie-architectuur. Immers proces en informatie zijn technisch steeds onlosmakelijker met elkaar verbonden en integreert uiteindelijk tot \u00e9\u00e9n ge\u00efntegreerd digitaal systeem of platform.\u00a0Het informatiesysteem is – na eerst slechts ondersteunend te zijn – nu het proces zelf geworden.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Onder architectuur werken<\/b><\/span><\/p>\n

Een data gedreven organisatie of informatie gestuurd proces kan slechts succesvol zijn als het op basis van een centrale architectuur is ontworpen en ingericht. Zeker wat betreft verwachte schaalbaarheid en toekomstige functionaliteit, is het hebben van een robuuste architectuur een garantie voor een toekomstvaste organisatie. In de wereld van digitalisering blijkt telkens weer: \u2018a good architecture last forever<\/i>.\u2019 Waarbij architectuur niet alleen proces en informatie beschrijft, maar ook de besturing en de ondersteuning die daarvoor nodig zijn.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Een goed hulpmiddel om \u2018onder architectuur\u2019 te kunnen werken, is kunnen denken in systemen<\/a>. \u00a0Net als een systeem heeft een organisatie gemeenschappelijke eigenschappen en kenmerken waaronder structuur, functie(s), gedrag en onderlinge verbondenheid. In een eerdere blog schreef ik over de renaissance van system engineering<\/a> om complexe processen en organisaties te modelleren. De wederzijdse integratie en afhankelijkheid van zowel digitalisering (data) als proces (verwerking) en gebruik (klant),<\/span>\u00a0maakt het modelleren van organisaties steeds lastiger. Zeker als die organisaties zelf weer onderdeel uitmaken van een groter geheel en data delen en informatie uitwisselen en daarmee kennis opbouwen.<\/span><\/p>\n

Systeemdenken<\/b><\/span><\/p>\n

Data gedreven werken en informatie gestuurde organisaties zijn gebaseerd op systeemdenken. Dataverzamelingen, informatiestromen en procesketens. Hoe kan een individuele medewerker of organisatie in de keten een nuttige functie vervullen terwijl de gebruikte data, informatie en processen onderdeel zijn van de hele kennisorganisatie *)\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Begrijpen hoe opzet en organisatie van hoofd- en onderliggende subsystemen gaat. In een proces gelijktijdig klant en leverancier van informatie en dus data te zijn. Als je dit begrijpt, dan begrijp je ook het belang van enterprise, informatie en data architecturen om die systemen en subsystemen ordentelijk te ontwerpen en met elkaar te laten samenwerken. En dan komt de data gedreven en informatie gestuurde organisatie vanzelf binnen handbereik.<\/span><\/p>\n

*) Data is een inhoudelijk gegeven. Informatie is een gerichte boodschap opgebouwd uit data. Daarom moet data zowel \u00a0passief en actief worden verzameld om te kunnen delen, te gebruiken en fungeert als geweten en archief. Informatie is een (dynamische) boodschap over een gegeven of transactie en de uitkomst van een proces. Met informatie wordt data als boodschap uitgewisseld die uiteindelijk kennis (‘intelligence’) gegenereert.<\/h6>\n

Photo by Marius Masalar<\/a> on Unsplash<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Afgelopen jaren werd de \u2018data gedreven organisatie\u2019 populair. Iedereen moest \u2018data gedreven\u2019 of \u2018informatie gestuurd\u2019 gaan werken. Veel \u2018datagedreven projecten\u2019 blijken intussen stilletjes te zijn gesneuveld. Een artikel van Forbes geeft vier redenen waarom zelfs de beste organisaties vaak niet slagen informatie-gestuurd te worden.
\nDatagedreven werken vraagt centralisatie van de data-organisatie. E\u00e9n verantwoordelijke die alle gebruik van alle data in de organisatie kan overzien en de bevoegdheid \u00e9n het budget heeft die data voor iedereen ordentelijk te kunnen organiseren en beschikbaar te stellen. Informatie gedreven werken werkt niet in een poldermodel of in afzonderlijke, hi\u00ebrarchisch georganiseerde organisaties
\nEen data gedreven organisatie of informatie gestuurd proces kan slechts succesvol zijn als het op basis van een centrale architectuur is ontworpen en ingericht. Zeker wat betreft verwachte schaalbaarheid en toekomstige functionaliteit, is het hebben van een robuuste architectuur een garantie voor een toekomstvaste organisatie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":83074,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[275,70,71,75,138],"tags":[250,265,267,81,107,114,136,185,247],"class_list":["post-83071","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-architectuur","category-data-ownership","category-digital-economy","category-innovation","category-strategie","tag-businesstransformatie","tag-informatie-architectuur","tag-enterprise-architectuur","tag-strategie","tag-data","tag-cloud","tag-data-search","tag-digitale-mindset","tag-datageletterdheid"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/hanstimmerman.me\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/marius-masalar-CyFBmFEsytU-unsplash-scaled.jpg?fit=2560%2C1706&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83071"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83115,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83071\/revisions\/83115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/nl_nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}