{"id":87391,"date":"2026-11-14T23:37:31","date_gmt":"2026-11-14T23:37:31","guid":{"rendered":"https:\/\/hanstimmerman.me\/?p=87391"},"modified":"2026-11-14T23:37:31","modified_gmt":"2026-11-14T23:37:31","slug":"de-stilte-van-de-kwetsbaarheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/de-stilte-van-de-kwetsbaarheid\/","title":{"rendered":"De stilte van de kwetsbaarheid"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #000000;\"><em>English version; scroll down<\/em><b><\/b><\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><strong>Digitale chaos en de kwetsbaarheid van systemen<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Het recente wereldwijde communicatieprobleem in de Amerikaanse luchtvaart \u2013 waardoor alle vertrekkende vluchten in de VS tijdelijk aan de grond moesten blijven \u2013 is geen incident. Het is een symptoom. Duizenden vluchten werden vertraagd of geannuleerd, luchthavens raakten verstopt en het verkeer over de Atlantische Oceaan voelde de schokgolven. Officieel lag de oorzaak bij overbelaste routers en switches in een verouderd communicatienetwerk van de air traffic control. Geen cyberaanval, zeggen de autoriteiten. Gewoon een legacy-systeem dat het niet meer aankon.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bijna tegelijkertijd legde een wereldwijde Microsoft-storing Outlook, Teams en andere 365-diensten plat. Miljoenen gebruikers, overheden, bedrijven en zorginstellingen konden urenlang \u2013 soms bijna een etmaal \u2013 niet bij hun e-mail. Opnieuw geen cyberaanval, maar een technische kwestie in de onderliggende infrastructuur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">En dan, een dag later, volgt de volgende schakel in de keten. Workday, het HR-platform dat door meer dan 11.500 organisaties wereldwijd wordt gebruikt voor salarisinformatie, urenregistratie, verlof en secondary conditions, ging plat. Werknemers bij onder meer Walmart, Target, Chipotle en andere grote bedrijven konden niet inloggen, geen uren indienen en geen secondary conditions regelen. De oorzaak, volgens Workday zelf: een probleem dat optrad tijdens het testen van de backup-systemen. Data raakte inconsistent. Systemen moesten in onderhoudsmodus.Drie grote, kritische systemen in minder dan 48 uur. Luchtvaart. E-mail en samenwerken. Salaris en HR. Allemaal \u201cgeen aanval\u201d, allemaal technische of test-gerelateerde falen. Wat een kwetsbaarheid. Systemen blijven gewoon \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n omvallen.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>De stilte van de kwetsbaarheid<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Het is verontrustend hoe snel we gewend zijn geraakt aan digitale kwetsbaarheid. Online veiligheid, afluisteren van gesprekken via slimme apparaten, ransomware die complete organisaties gijzelt \u2013 het zijn geen uitzonderingen meer, maar structurele kenmerken van onze tijd. We bouwen steeds meer functionaliteit bovenop fundamenten die we nauwelijks nog begrijpen of durven aan te raken. De \u201c<b>digital time bomb<\/b>\u201d van vergeten data en verouderde systemen tikt door. En elke keer als er iets misgaat, reageren we met verbazing, alsof we het niet hadden zien aankomen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Elon Musk merkte recent op dat hij in enkele maanden een X-mail zou kunnen bouwen: beter, veiliger en goedkoper. Microsoft, met Windows als een soort digitaal dinosaurus, laat zien hoe moeilijk het is om uit een oude architectuur te ontsnappen. Dat is geen propaganda. Het is een observatie over technische schuld. Wie de fundamenten niet vernieuwt, blijft gevangen in complexiteit die niemand meer overziet. De Workday-storing \u2013 juist tijdens een backup-test \u2013 onderstreept hetzelfde: zelfs de systemen die bedoeld zijn om bij uitval te redden, kunnen zelf de chaos veroorzaken.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>De parallel met de luchtvaart is treffend.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">In de begindagen van het vliegen stortten toestellen regelmatig neer door onbekende gebreken. Pas toen men systematisch ging certificeren, incidenten deelde en onafhankelijke forensische analyses verplicht stelde, werd vliegen veilig. Waarom doen we dat niet met onze digitale infrastructuur? Waarom accepteren we dat kritieke systemen \u2013 van air traffic control tot e-mailplatforms, HR-systemen en energievoorziening \u2013 draaien op architecturen die niemand meer volledig overziet?Satellieten en de verschuiving van bevoegdheden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">We hebben intussen technologie\u00ebn die de maatschappij, economie en defensie net zo ingrijpend veranderen als de elektronica in de jaren zestig. AI en drones openen mogelijkheden die we nog lang niet kunnen overzien. Satellietnetwerken, zoals SpaceX die met Starlink demonstreert, maken communicatie mogelijk die onafhankelijk is van aardse infrastructuur. Dat is disruptief in de beste zin van het woord: het verandert de spelregels van soevereiniteit, economie en veiligheid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Satellieten veranderen niet alleen de technische infrastructuur. Ze veranderen ook de nationale bevoegdheden die overheden hebben over fysieke infrastructuur. Wie de kabels en datacenters op eigen grondgebied beheert, heeft controle. Wie de satellieten beheert, heeft een andere vorm van macht. Dat dwingt tot nadenken over digitale soevereiniteit op een manier die we tot nu toe vooral in abstracte debatten hebben gevoerd.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>Alsof we weer in de jaren zestig zijn<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">De jaren zestig bieden een nuttige spiegel. Grote maatschappelijke onrust \u2013 de rellen in Parijs in 1968, de demonstraties tegen de Vietnamoorlog, de angst voor de kernbom \u2013 viel samen met een radicale technologische vernieuwing. Elektronica, computers, communicatietechnologie en ruimtevaart veranderden de wereld in hoog tempo. Oude materieel en architecturen moesten snel worden vervangen. Er ontstonden enorme investeringsgolven in infrastructuur: dijken en het Deltaplan in Nederland, nieuwe energievoorzieningen, de eerste stappen van wat later het internet zou worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Die combinatie van onrust en vernieuwing is herkenbaar. Ook nu voelen we maatschappelijke spanningen, geopolitieke verschuivingen en een groeiend besef dat de oude zekerheden niet meer volstaan. Tegelijkertijd komen de tools binnen handbereik om fundamenteel anders te bouwen. Het probleem is niet het gebrek aan innovatie. Het probleem is de traagheid waarmee we de oude systemen en vooral de onderliggende architecturen vervangen.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>De gaten in ons digitale geheugen<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Er is nog een stillere, maar minstens zo gevaarlijke kwetsbaarheid: het archiveren van digitale data. Er vallen al gaten in ons digitale geheugen. Data die we niet meer kunnen vinden, of die ongemerkt verdwenen is in de chaos van datavervuiling. Bestanden die ergens in een oude cloud staan, maar waarvan niemand de sleutel of de context meer kent. E-mails, rapporten, besluiten, onderzoeksdata \u2013 ze verdwijnen niet met een knal, maar met een stilte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Onze maatschappij kan daardoor gaan dementeren. Er ontstaan gaten in het collectieve geheugen die derden met ongewenste, vervalste historie kunnen vullen. Want de echte feiten weten we toch niet meer. We wissen op die manier langzaam een beschaving uit, omdat deze in de virtuele wereld steeds sneller vervaagt als historie. Wat niet is gearchiveerd met context, authenticiteit en vindbaarheid, bestaat op den duur niet meer. En wat niet meer bestaat, kan worden herschreven.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dit is geen theoretisch probleem. Het is al gaande. Overheden die hun eigen archieven niet meer kunnen ontsluiten. Bedrijven die cruciale kennis verliezen bij een migratie of een storing. Wetenschap die afhankelijk is van datasets die niet meer toegankelijk of verifieerbaar zijn. Zonder betrouwbaar digitaal geheugen verliezen we niet alleen effici\u00ebntie, maar ook het vermogen om van het verleden te leren en de toekomst te sturen.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>Van reactie naar architectuur<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">De oplossing ligt niet in n\u00f3g meer patches of in het toevoegen van AI-lagen op verouderde fundamenten. Die aanpak maakt de complexiteit alleen maar groter. Wat nodig is, is de bereidheid om oude architecturen daadwerkelijk te vervangen. Niet omdat ze \u201cslecht\u201d zijn, maar omdat de wereld waarin ze functioneerden niet meer bestaat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Dat vraagt om investeringen van het formaat van vroeger. Toen we na de oorlog of in de jaren van het Deltaplan bereid waren om generaties vooruit te denken. Infrastructuur, veiligheid en communicatie werden toen gezien als strategische publieke verantwoordelijkheden. Hetzelfde geldt nu voor digitale infrastructuur. Datacenters, netwerken, identiteitssystemen, logging, forensische mogelijkheden \u00e9n degelijke archivering \u2013 ze moeten dezelfde aandacht en dezelfde discipline krijgen als dijken, bruggen of vliegvelden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">We moeten ophouden te reageren op incidenten en beginnen met het ontwerpen van systemen die inherent veerkrachtiger zijn. Dat betekent onder meer:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Onafhankelijke, onvervalsbare logging \u2013 een digitale zwarte doos die blijft werken, ook als de rest is stilgelegd.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Architecturen die modulariteit en vervangbaarheid als uitgangspunt hebben.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Serieuze, structurele archivering van digitale data, met context en authenticiteit, zodat ons collectieve geheugen niet dement wordt.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Investeringen in mensen die de systemen nog begrijpen, in plaats van alleen in tools die de complexiteit verhullen.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #000000;\">En vooral: stoppen met het testen van backups op manieren die productie-data inconsistent maken. Als zelfs de reddingsboot de boot doet zinken, is er iets fundamenteel mis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Het einde van de golf is nog niet in zicht. AI, drones en satelliettechnologie markeren het begin van een nieuwe golf, niet het einde. We overzien de gevolgen nog niet. Dat is geen reden tot paniek, maar wel tot nuchterheid. Net zoals de elektronica in de jaren zestig onze maatschappij, economie en defensie fundamenteel veranderde, zo zullen deze technologie\u00ebn dat opnieuw doen. De vraag is niet of dat gebeurt. De vraag is of we de oude systemen en architecturen op tijd vervangen, of dat we blijven doorvliegen, mailen en salarissen verwerken op legacy-netwerken tot de volgende, ernstigere storing.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">De FAA ground stop, de Microsoft-storing en de Workday-uitval vormen samen een heldere waarschuwing. Een relatief milde nog. De volgende keer kan de oorzaak complexer zijn, de impact groter en de hersteltijd langer. We hebben de kennis, de technologie en \u2013 als we willen \u2013 de middelen om dat te voorkomen. Wat ontbreekt is de wil om de historische schuld daadwerkelijk af te lossen.Het is tijd om te stoppen met oplappen en te beginnen met vervangen. Niet omdat het leuk is, maar omdat de systemen waar we onze samenleving op hebben gebouwd, dat gewoon niet langer aankunnen. En omdat een beschaving die haar eigen geheugen kwijtraakt, uiteindelijk ook haar richting verliest.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Photo by <a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.pexels.com\/photo\/a-woman-looking-at-the-camera-8553785\/\">Pavel Danilyuk<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Translated by hatGPT<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #000000;\"><b>The Silence of Vulnerability<\/b><\/span><\/h2>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>Digital Chaos and the Fragility of Systems<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The recent global communications failure in US aviation \u2014 which temporarily grounded all departing flights across the United States \u2014 was not an isolated incident. It was a symptom. Thousands of flights were delayed or cancelled, airports became congested, and the shockwaves were felt across the Atlantic. Officially, the cause was attributed to overloaded routers and switches in an ageing air traffic control communications network. No cyberattack, authorities say. Simply a legacy system that could no longer cope.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Almost simultaneously, a global Microsoft outage brought Outlook, Teams and other Microsoft 365 services to a standstill. Millions of users, government agencies, businesses and healthcare institutions were unable to access their email for hours \u2014 in some cases, for almost an entire day. Again, no cyberattack, but a technical failure in the underlying infrastructure.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">And then, just a day later, another link in the chain failed. Workday, the HR platform used by more than 11,500 organisations worldwide for payroll information, time tracking, leave management and employee benefits, went down. Employees at companies including Walmart, Target, Chipotle and others were unable to log in, submit their working hours or manage their employee benefits. According to Workday itself, the cause was a problem that occurred during the testing of its backup systems. Data became inconsistent. Systems had to be placed in maintenance mode.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Three major, critical systems in less than 48 hours. Aviation. Email and collaboration. Payroll and HR. All supposedly &#8220;not an attack&#8221;, all the result of technical failures or problems related to testing.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">What a profound vulnerability. Systems simply continue to collapse, one after another.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>The Silence of Vulnerability<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">It is unsettling how quickly we have become accustomed to digital vulnerability. Online security breaches, conversations intercepted through smart devices, ransomware holding entire organisations hostage \u2014 these are no longer exceptions, but structural features of our time.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">We keep building more and more functionality on top of foundations we barely understand and are increasingly afraid to touch. The digital time bomb of forgotten data and ageing systems keeps ticking. And every time something goes wrong, we react with surprise, as if we could not possibly have seen it coming.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Elon Musk recently remarked that he could build an X-mail service within a few months \u2014 better, more secure and cheaper. Microsoft, with Windows resembling a kind of digital dinosaur, illustrates just how difficult it is to escape an outdated architecture. This is not propaganda. It is an observation about technical debt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Those who fail to renew their foundations remain trapped in complexity that nobody can fully oversee anymore. The Workday outage \u2014 occurring precisely during a backup test \u2014 reinforces the same point: even the systems designed to rescue us when things go wrong can become the source of the chaos themselves.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>The Parallel with Aviation Is Striking<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">In the early days of aviation, aircraft regularly crashed because of defects that were not yet understood. Flying only became safe when systematic certification, incident reporting and independent forensic investigations became standard practice.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Why don&#8217;t we apply the same principles to our digital infrastructure?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Why do we accept critical systems \u2014 from air traffic control to email platforms, HR systems and energy networks \u2014 running on architectures that nobody can fully comprehend anymore?<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>Satellites and the Shift in Sovereignty<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Meanwhile, we have technologies that are transforming society, the economy and defence as profoundly as electronics did in the 1960s. AI and drones are opening up possibilities whose full implications we are nowhere near understanding.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Satellite networks, such as those demonstrated by SpaceX through Starlink, make communication possible independently of terrestrial infrastructure. This is disruptive in the best sense of the word: it changes the rules of the game when it comes to sovereignty, economics and security.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Satellites are not merely changing our technical infrastructure. They are also changing the national powers governments can exercise over physical infrastructure.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Those who control the cables and data centres on their own territory have a certain degree of control. Those who control the satellites wield a different kind of power. This forces us to rethink digital sovereignty in ways that, until now, have largely remained confined to abstract debates.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>As If We Were Back in the 1960s<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The 1960s provide a useful historical mirror. Major social unrest \u2014 the riots in Paris in 1968, demonstrations against the Vietnam War and the fear of nuclear annihilation \u2014 coincided with a period of radical technological transformation.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Electronics, computers, communications technology and space exploration were changing the world at an extraordinary pace. Old equipment and architectures had to be replaced rapidly. Massive waves of infrastructure investment followed: dikes and the Delta Works in the Netherlands, new energy infrastructure and the first steps towards what would eventually become the internet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">That combination of unrest and renewal feels familiar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Today, too, we are experiencing social tensions, geopolitical shifts and a growing awareness that the old certainties are no longer sufficient. At the same time, the tools needed to build things fundamentally differently are becoming available.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The problem is not a lack of innovation. The problem is the slowness with which we replace old systems \u2014 and, more importantly, the architectures beneath them.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>The Gaps in Our Digital Memory<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">There is another, quieter but equally dangerous vulnerability: the preservation of digital data.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Gaps are already appearing in our digital memory. Data we can no longer find, or that has quietly disappeared into the chaos of data pollution. Files sitting somewhere in an old cloud environment, but with nobody left who knows the access key or understands the context.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Emails, reports, decisions, research data \u2014 they do not disappear with a bang, but in silence.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">As a result, our society risks developing a form of collective dementia. Gaps emerge in our shared memory that third parties can fill with unwanted or fabricated versions of history. After all, we no longer know what the actual facts were.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">In this way, we are slowly erasing a civilisation, as its history fades ever more rapidly in the virtual world. Anything that is not archived with context, authenticity and findability will eventually cease to exist. And what no longer exists can be rewritten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">This is not a theoretical problem. It is already happening.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Governments are losing access to their own archives. Companies are losing critical knowledge during migrations or system failures. Scientific research increasingly depends on datasets that are no longer accessible or verifiable.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Without a reliable digital memory, we lose more than efficiency. We lose our ability to learn from the past and shape the future.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #000000;\"><b>From Reaction to Architecture<\/b><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The solution is not to apply yet more patches or add layers of AI on top of outdated foundations. That approach only increases complexity.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">What is needed is the willingness to actually replace old architectures. Not because they are necessarily &#8220;bad&#8221;, but because the world in which they once functioned no longer exists.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">This requires investments on the scale of those made in earlier generations. Investments driven by the willingness to think generations ahead, as we did after the Second World War and during the years of the Dutch Delta Works.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Back then, infrastructure, safety and communications were regarded as strategic public responsibilities.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The same must now apply to digital infrastructure.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Data centres, networks, identity systems, logging, forensic capabilities and proper archiving must receive the same attention and discipline as dikes, bridges and airports.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">We must stop reacting to incidents and start designing systems that are inherently more resilient.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">This means, among other things:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Independent, tamper-proof logging \u2014 a digital black box that continues to function even when everything else has been shut down.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Architectures designed around modularity and replaceability from the outset.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Serious, long-term preservation of digital data, including its context and authenticity, so that our collective memory does not become demented.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #000000;\">Investment in people who still understand these systems, rather than relying exclusively on tools that merely conceal their complexity.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #000000;\">And above all: stop testing backups in ways that make production data inconsistent.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">If the lifeboat itself causes the ship to sink, something is fundamentally wrong.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The end of this wave is nowhere in sight. AI, drones and satellite technology mark the beginning of a new wave, not its conclusion. We still cannot fully comprehend the consequences.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">That is no reason to panic, but it is certainly a reason to remain clear-headed.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Just as electronics fundamentally transformed our society, economy and defence in the 1960s, these technologies will do so again.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The question is not whether this will happen. The question is whether we will replace outdated systems and architectures in time \u2014 or whether we will continue flying, emailing and processing payroll on legacy networks until the next, far more serious failure occurs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">The FAA ground stop, the Microsoft outage and the Workday disruption together form a clear warning. A relatively mild one, for now.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Next time, the cause may be more complex, the impact greater and the recovery time considerably longer.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">We have the knowledge, the technology and \u2014 if we choose to use them \u2014 the resources to prevent this.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">What is missing is the willingness to actually pay off our accumulated historical debt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">It is time to stop patching and start replacing.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Not because it is exciting, but because the systems on which we have built our society simply can no longer cope.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">And because a civilisation that loses its own memory will, ultimately, lose its sense of direction as well.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The FAA ground stop, the Microsoft outage and the Workday disruption together form a clear warning. A relatively mild one, for now. Next time, the cause may be more complex, the impact greater and the recovery time considerably longer.<\/p>\n<p>We have the knowledge, the technology and \u2014 if we choose to use them \u2014 the resources to prevent this. What is missing is the willingness to actually pay off our accumulated historical debt.<\/p>\n<p>It is time to stop patching and start replacing. Not because it is exciting, but because the systems on which we have built our society simply can no longer cope.<\/p>\n<p>And because a civilisation that loses its own memory will, ultimately, lose its sense of direction as well.<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":87398,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[275,1024,71,75],"tags":[682,776,1058,1170,1180,1181,1182,1183,1184,457,517,546,591,631,678],"class_list":["post-87391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-architectuur","category-economische-groei","category-digital-economy","category-innovation","tag-artificialintelligence","tag-digitalsociety","tag-infrastructure","tag-dataarchiving","tag-digitalvulnerability","tag-satellitetechnology","tag-collectivememory","tag-systemresilience","tag-futureoftechnology","tag-technicaldebt","tag-digitalsovereignty","tag-digitalinfrastructure","tag-cyberresilience","tag-digitaltransformation","tag-legacysystems"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/hanstimmerman.me\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/pexels-pavel-danilyuk-8553785-scaled.jpg?fit=2560%2C1709&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87391"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87400,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87391\/revisions\/87400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}