Op 13 mei 2025 gebeurde er iets opmerkelijks in Riyad. Geen gewone diplomatieke top, maar een geopolitiek scharniermoment dat laat zien hoe de wereldorde kantelt. Wat daar plaatsvond \u2013 de ontmoeting tussen technologie, kapitaal en politieke macht \u2013 markeert de opkomst van AI als het nieuwe strategische machtsmiddel van de 21e eeuw.<\/span><\/p>\n De oude wereld draaide op olie. Olie was de motor van economische groei, militair overwicht en geopolitieke dominantie. Wie olie bezat en de levering en prijs kon be\u00efnvloeden, bezat invloed. Vandaag is het echter niet langer de zwarte vloeistof die de wereld stuurt \u2013 het is het algoritme. AI is de nieuwe olie. Alleen is deze olie vloeibaar in rekenkracht, gevoed door data en gestuurd door zelflerende netwerken.<\/span><\/p>\n Riyad \u2013 Nieuwe Machtsas tussen Staat en Tech<\/strong><\/span> Het is een gedurfde strategie van kroonprins Mohammed bin Salman: door technologie te omarmen, wil hij niet alleen economische diversificatie, maar ook mondiale legitimiteit. Een autoritaire staat die zich ontpopt tot knooppunt van een wereldwijde cognitieve economie. De vraag rijst: kan een land zonder intellectuele vrijheid koploper worden in een domein dat juist vrijheid en creativiteit vereist? Altijd al de sterke punten van het Westen, ingebed in democratische bestuursvormen.<\/span><\/p>\n Van oliebron naar databron \u2013 Eigenaarschap heruitgevonden<\/strong><\/span> In mijn eerdere blogs \u201cVan VOC tot Cloud\u201d<\/a> en \u201cVan Zijderoute tot Dataknooppunt\u201d<\/a> schreef ik al over hoe bezit in het digitale tijdperk verschuift van fysieke middelen naar digitale structuren. Riyad wordt met zijn AI-investeringen onderdeel van zo\u2019n nieuwe dataroute. Net als bij de oude zijderoute, waarin steden als Samarkand, Constantinopel en Alexandri\u00eb uitgroeiden tot zwaartekrachtknooppunten.<\/span><\/p>\n Europa \u2013 De Grote Afwezige<\/strong><\/span> We hebben in potentie de plannen voor een digitale infrastructuur \u2013 denk aan GAIA-X of de European Cloud Federation \u2013 maar missen eigen Big Tech \u00e9n strategische daadkracht. AI is geen onderzoeksproject meer. Het is geopolitiek gereedschap geworden. Maar Europa heeft nog niet gekozen: willen we toekijken of meespelen? En zo ja, op welke wijze?<\/span><\/p>\n Alleen Natiestaten werden Wereldmachten<\/strong><\/span> Trump verwoordde het scherp: hij onderhandelt alleen met soevereine staten \u2013 niet met vakbonden van landen zonder eenduidige stem. Misschien ligt daarin ook de les voor Europa: zonder soeverein leiderschap geen strategische positie in het AI-tijdperk. Als economische eenheid (EEG) waren we krachtig. Maar als politiek-ambtelijke unie (EU) verloren we die voorsprong \u2013 en dat zonder betrouwbare energiebron of eigen Big Tech.<\/span><\/p>\n De Nieuwe Zijderoute is Cognitief<\/strong><\/span> Europa \u2013 Kan een vakbond wereldmacht worden?<\/strong><\/span> Ieder voor zich \u2013 en dan voor ons allen<\/strong><\/span> Pas wanneer zulke initiatieven slagen, kunnen ze uitgroeien tot gezamenlijke projecten \u2013 zoals Airbus of Galileo. Ondersteund door Europa, maar zelden ge\u00efnitieerd door de EU. Misschien ligt d\u00e1\u00e1r het pad: niet beginnen bij consensus, maar bij daadkracht.<\/span><\/p>\n Meespelen of toekijken<\/strong><\/span> Photo by Nishant Aneja<\/a><\/span><\/p>\n It\u2019s a bold move by Crown Prince Mohammed bin Salman: by embracing technology, he seeks not only economic diversification but also global legitimacy. An authoritarian state transforming into a hub of a global cognitive economy. But the question remains: can a country without intellectual freedom lead in a domain that thrives on creativity and openness? Traits historically rooted in the democratic West.<\/span><\/p>\n From Oil Fields to Data Fields \u2013 Ownership Reimagined<\/strong><\/span> Europe \u2013 The Great Absentee<\/strong><\/span> We have potential frameworks for digital infrastructure \u2013 think GAIA-X or the European Cloud Federation \u2013 but lack our own Big Tech and the strategic decisiveness to act. AI is no longer a research project; it\u2019s geopolitical tooling. Yet Europe hasn\u2019t made a choice: will we watch, or will we play? And if we play, how?<\/span><\/p>\n Only Nation States Become World Powers<\/strong><\/span> Trump put it bluntly: he negotiates only with sovereign states \u2013 not unions without a single voice. That may also be Europe\u2019s lesson: without sovereign leadership, there\u2019s no strategic role in the AI era. As an economic bloc (EEC), Europe was strong. But as a political-administrative union (EU), it lost ground \u2013 and that too without reliable energy or native Big Tech.<\/span><\/p>\n The New Silk Road Is Cognitive<\/strong><\/span> Europe \u2013 Can a Union Become a Global Power?<\/strong><\/span> Each for Themselves \u2013 Then All Together<\/strong><\/span> Only when these national initiatives succeed can they evolve into pan-European projects like Airbus or Galileo. Supported by Europe \u2013 but rarely initiated by the EU. Perhaps that is the path we must now follow: not consensus first, but boldness.<\/span><\/p>\n Play or Watch<\/strong><\/span> I was inspired to this article by Oriane Cohen<\/strong><\/a> On May 13, 2025, something remarkable happened in Riyadh. Not just a diplomatic summit, but a geopolitical turning point showing how the global order is shifting. What took place there \u2013 the meeting of technology, capital, and political power \u2013 marks the rise of AI as the new strategic instrument of the 21st century.<\/p>\n The old world ran on oil. For the past century, oil was the engine of economic growth, military dominance, and geopolitical power. Whoever controlled oil \u2013 its supply and pricing \u2013 held influence. But today, it\u2019s no longer black liquid that drives the world \u2013 it\u2019s the algorithm. AI is the new oil. But this oil is liquid in computing power, fueled by data and steered by self-learning networks.<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":85697,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[520,521,194,71,75,138],"tags":[],"class_list":["post-85693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-digitale-soevereiniteit","category-european-tech","category-transformatie","category-digital-economy","category-innovation","category-strategie"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/hanstimmerman.me\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/pexels-nishantaneja-2477363-scaled-e1747535264996.jpg?fit=2534%2C1200&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85693"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85702,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85693\/revisions\/85702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hanstimmerman.me\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
De top in Riyad liet iets fundamenteels zien: het zijn niet de techbedrijven die staten overvleugelen, maar staten die techbedrijven beginnen te benutten als strategisch vermogen. Palantir, Tesla, OpenAI, Nvidia \u2013 allemaal waren ze vertegenwoordigd. En Saudi-Arabi\u00eb? Dat positioneert zich slim op het speelveld door miljarden te investeren in AI-bedrijven, van Nvidia tot xAI en OpenAI. Daarmee claimt het geen software of chips, maar invloed. Cognitieve invloed.<\/span><\/p>\n
Wie vroeger olievelden en raffinaderijen bezat, bezat macht. Vandaag geldt dat voor AI-infrastructuur en datapartnerschappen. Het is een ander soort eigenaarschap: wie toegang heeft tot de modellen, de compute, de datasets \u00e9n de geopolitieke deals eromheen, bepaalt de narratieven van morgen. <\/span><\/p>\n
Wat opvalt in deze verschuiving is de afwezigheid van Europa. Terwijl de VS en Saudi-Arabi\u00eb elkaar vinden in een nieuw AI-pact en China zijn eigen technocratische pad bewandelt, staat Europa aan de zijlijn. Verdeeld, traag en zonder gezamenlijke visie op AI als strategisch asset.<\/span><\/p>\n
De geschiedenis leert dat het doorgaans natiestaten zijn \u2013 geen samenwerkingsverbanden \u2013 die strategische kansen grijpen en wereldleiderschap claimen. Nederland leidde met de VOC en WIC een maritieme revolutie, aangedreven door windenergie, hoe onvoorspelbaar die ook was. Engeland gaf de industri\u00eble revolutie vorm met mechanische stoomkracht, gebaseerd op continu beschikbare energie. Amerika domineerde de 20e eeuw met elektronica en olie. Telkens waren het natiestaten die controle hadden over hun energie en technologie, en zo de geschiedenis vormgaven.<\/span><\/p>\n
Zoals ik eerder schreef in \u201cVan Zijderoute naar Dataroute\u201d<\/a>, zijn we getuige van een hertekening van geopolitieke routes. Geen kamelen met zijde, maar microservices met data en smart contracts \u2013 en investeringsdeals om dat mogelijk te maken. De top in Riyad markeert een nieuw kruispunt: staten adopteren technologie niet alleen, ze incorporeren het in hun machtsstrategie.<\/span><\/p>\n
De realiteit is confronterend: een gemeenschap zonder eenduidig strategisch belang kan geen leidende rol spelen in een wereld waarin technologie geopolitiek wordt ingezet. De EU \u2013 als vakbond van landen \u2013 lijkt daardoor structureel niet in staat zich te positioneren zoals de VS of China. Riyad maakt die kwetsbaarheid pijnlijk zichtbaar.<\/span><\/p>\n
De geschiedenis biedt richting. In eerdere blogs over de \u201cDigitale Zijderoute\u201d<\/a> en de \u201cDigitale Airbus\u201d<\/a> beschreef ik hoe Europese kracht vaak begint bij nationale initiatieven. Nederland met zijn maritieme infrastructuur, dataknooppunten en ASML; Frankrijk met soevereine cloud, digitale defensie en kernenergie; Duitsland met industri\u00eble digitalisering en AI; het VK met financi\u00eble kracht, defensie-ecosysteem en AI-onderzoek.<\/span><\/p>\n
Europa speelt alleen mee in deze nieuwe wereldorde als het zichzelf heruitvindt \u2013 niet als collectieve vakbond, maar als netwerk van krachtige natiestaten met gedeelde belangen. Ieder land moet vanuit zijn kracht innoveren, meespelen, en vooral niet blijven toekijken. Want het cognitieve tijdperk wacht op niemand \u2013 zeker niet op een ambtelijk-politieke vakbond als de EU.<\/span><\/p>\n
\n\ud83c\uddec\ud83c\udde7 English Translation<\/span><\/h3>\n
AI \u2013 The New Oil of a New World Order<\/strong><\/span><\/h3>\n
On May 13, 2025, something remarkable happened in Riyadh. Not just a diplomatic summit, but a geopolitical turning point showing how the global order is shifting. What took place there \u2013 the meeting of technology, capital, and political power \u2013 marks the rise of AI as the new strategic instrument of the 21st century.<\/span><\/h5>\n
The old world ran on oil. For the past century, oil was the engine of economic growth, military dominance, and geopolitical power. Whoever controlled oil \u2013 its supply and pricing \u2013 held influence. But today, it\u2019s no longer black liquid that drives the world \u2013 it\u2019s the algorithm. AI is the new oil. But this oil is liquid in computing power, fueled by data and steered by self-learning networks.<\/span><\/h5>\n
Riyadh \u2013 New Axis of State and Tech<\/strong><\/span>
The Riyadh summit revealed something fundamental: it\u2019s not tech companies overpowering states, but states starting to harness tech companies as strategic assets. Palantir, Tesla, OpenAI, Nvidia \u2013 all were present. And Saudi Arabia? It is strategically positioning itself by investing billions in AI companies like Nvidia, xAI, and OpenAI. It\u2019s not claiming chips or software, but influence. Cognitive influence.<\/span><\/h5>\n
In the past, owning oil fields and refineries meant power. Today, it\u2019s about AI infrastructure and data partnerships. It\u2019s a new form of ownership: those with access to models, compute, datasets \u2013 and the geopolitical deals around them \u2013 shape the narratives of tomorrow. As I wrote in my earlier blogs, \u201cFrom VOC to Cloud\u201d<\/a> and \u201cFrom Silk Road to Data Hub\u201d<\/a>, ownership is shifting from physical assets to digital structures. Riyadh is becoming part of this new data route, just as cities like Samarkand and Constantinople once became hubs along the old Silk Road.<\/span><\/p>\n
What stands out in this global shift is Europe\u2019s absence. While the US and Saudi Arabia forge a new AI alliance, and China follows its own technocratic path, Europe lingers on the sidelines \u2013 divided, slow, and lacking a unified strategic vision for AI.<\/span><\/p>\n
History shows that it is nation states \u2013 not alliances \u2013 that seize strategic opportunities and claim global leadership. The Netherlands led a maritime revolution with the VOC and WIC, driven by wind. England shaped the industrial revolution with steam power and coal. The US dominated the 20th century through electronics and oil. In every case, nation states controlling energy and technology shaped history.<\/span><\/p>\n
As I wrote in \u201cFrom Silk Road to Data Route\u201d<\/a>, we are witnessing the redrawing of global routes. Not camels with silk, but microservices with data and smart contracts \u2013 supported by investment deals. The Riyadh summit marks a new junction: one where states not only adopt technology, but embed it into their power strategies.<\/span><\/p>\n
The reality is harsh: a collective without shared strategic interest cannot lead in a world where technology is geopolitical power. The EU, as a union of countries, is structurally ill-equipped to act like the US or China. The Riyadh summit painfully exposes this vulnerability.<\/span><\/p>\n
History provides direction. In earlier blogs about the \u201cDigital Silk Road\u201d<\/a> and \u201cDigital Airbus\u201d<\/a>, I described how European strength often begins with national initiatives. The Netherlands with maritime infrastructure, data hubs, and ASML; France with sovereign cloud, defense, and nuclear energy; Germany with industrial digitization and AI; the UK with finance, defense, and AI research.<\/span><\/p>\n
Europe will only have a role in this new world order if it dares to reinvent itself \u2013 not as a bureaucratic union, but as a network of strong nation states with shared interests and technological courage. Each country must innovate from its own strengths, participate, and above all, stop standing on the sidelines. The cognitive era waits for no one \u2013 least of all a political-administrative union like the EU.
\n<\/span><\/p>\n
\nhttps:\/\/orianecohen.com\/trump-mbs-and-the-titans-a-day-we-should-not-forget\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"